ข้อมูลพื้นฐาน-ชุมชนบ้านโนนขวาง

 

ข้อมูลพื้นฐานชุมชน

 ผู้ใหญ่ทองคำ ยิ้มรัมย์ (อดีตผู้ใหญ่บ้านโนนขวาง) ผู้นำชุมชนบ้านโนนขวาง เห็นว่าการละทิ้งถิ่นฐานไปรับจ้างแรงงานนั้น ไม่ได้ช่วยแก้ปัญหาความยากจนให้กับคนในชุมชน แต่กลับยิ่งทำให้จนมากขึ้น จึงตัดสินใจว่าต้องกลับถิ่นฐานบ้านเกิด เพราะถึงแร้นแค้นอย่างไรก็ไม่อดตาย ชาวบ้านยากจนแต่ไม่จนน้ำใจ เมื่อกลับสู่บ้านเกิดก็ได้เรียนรู้จากปัญหา ค้นหาสาเหตุที่บ้านโนนขวางทำการเกษตรไม่ได้ผล พืชพันธุ์ธัญญาหารไม่งอกงาม ไม่ใช่เพียงเพราะดินไม่ดี แต่สิ่งที่สำคัญคือน้ำไม่มี ด้วยเหตุนี้ผู้ใหญ่ทองคำจึงได้เริ่มต้นสร้างแหล่งน้ำด้วยตนเอง

ข้อมูลชุมชน รายละเอียด                    
สภาพพื้นที่ ลักษณะภูมิประเทศโดยทั่วไปของตำบลโนนขวาง มีลักษณะเป็นที่ดอน เนินสูง  สลับกับที่ราบลุ่ม  ที่ดอนลาดเอียง
สภาพดิน ร่วนปนทราย
สภาพแหล่งน้ำ

สระประจำไร่นา

ปริมาณฝนเฉลี่ยต่อปี (ปี ๒๕๕๑)  
จำนวนประชากร 6,111 คน
จำนวนครัวเรือน 1032 ครัวเรือน
ระยะเวลาการตั้งถิ่นฐานของชุมชน -
สภาพปัญหาของชุมชน ชุมชนบ้านโนนขวางตั้งอยู่บนที่ดอน พื้นที่ร่องน้ำแห้งขอด เส้นทางน้ำอยู่ห่างไกลออกไปกว่า ๑๐ กิโลเมตร มีน้ำไม่เพียงพอต่อการปลูกข้าว และทำการเกษตรอื่นๆ ประกอบกับสภาพดินเป็นดินเค็ม ดินดาน ดินเป็นกรด ปลูกพืชอะไรก็ไม่ขึ้น เมื่อขาดทั้งน้ำ และมีปัญหาดิน ทำให้คนในชุมชนต้องละทิ้งถิ่นฐานมารับจ้างแรงงาน แต่ยิ่งทำกลับยิ่งจน รายได้ไม่พอกินพอใช้
การเรียนรู้ และการจัดการตามแนวพระราชดำริ จากนั้นแก้ปัญหาสภาพดินดาน ด้วยการปลูกพืชตระกูลถั่ว กล้วย หญ้าแฝก พืชผัก และไม้ยืนต้นต่างๆ บนที่ดิน ๑๕ ไร่ของตนเอง แปลงผืนดินแล้งให้เป็นสวนป่า ปลูกให้เต็มพื้นที่ แรกเริ่มชาวบ้านต่างคิดว่าผู้ใหญ่เป็นบ้าไปแล้ว ปลูกพืชบนดินแล้ง พืชพันธุ์มีแต่ล้มตาย แต่ด้วยความอุตสาหะ ผู้ใหญ่ไม่หยุดยอมต่อแรงต้านทาน ปลูกแล้วตายก็ปลูกซ้ำใหม่ เรียนรู้ธรรมชาติว่าต้นไม้ใดงอกงามอดทนได้ดีในสภาพภูมินิเวศของท้องถิ่น สู้ด้วยสองมือหยาบกร้านนับสิบปี กระทั่งต้นไม้สามารถหยั่งรากให้ความร่มรื่น ระบบนิเวศธรรมชาติได้ฟื้นฟูสภาพดินและสิ่งแวดล้อม เป็นการให้ธรรมชาติเยียวยารักษาธรรมชาติ
ผลสำเร็จ/การเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้น

ปี พ.ศ. ๒๕๒๖ ผู้ใหญ่ทองคำ ยิ้มรัมย์ ได้ทดลองน้อมนำแนวพระราชดำริทฤษฎีใหม่ ในการบริหารจัดการแหล่งน้ำและที่ดิน มาพัฒนาผืนดินอันแห้งแล้งให้พลิกฟื้นความสมบูรณ์ขึ้นมา โดยเริ่มต้นจากการขุดสระเก็บน้ำประจำไร่นา ขนาดกว้าง ๑๐ เมตร ยาว ๒๐ เมตร ลึก ๓ เมตร ขุดด้วยสองมือของตัวเอง ใช้เวลาหลายปี กระทั่งจอบบิ่นทื่อด้วยดินแข็ง เหนื่อยเท่าไหร่ก็ต้องสู้ ว่างจากทำนาทำไร่จะมาขุดสระ ใช้หยาดเหงื่อแรงกายแรงใจเพื่อให้มีสระขึ้นมา เพราะผู้ใหญ่ทองคำรู้ซึ้งดีว่า “ไม่มีน้ำก็ไม่มีชีวิต”

          เมื่อแรกพอขุดสระเสร็จ สระเก็บน้ำไม่ได้ น้ำไหลซึมลงดินหายหมด ผู้ใหญ่ทองคำต้องหาทางแก้ปัญหาดินอุ้มน้ำไม่ได้ โดยการสังเกตธรรมชาติ ให้ควายตีแปลง หรือลงไปนอนก้นสระ เกิดปลักโคลนสามารถอุดช่องว่างของพื้นดิน สระจึงสามารถเก็บน้ำไว้ใช้ได้

เครือข่าย/หน่วยงานสนับสนุน และแหล่งที่มาของงบประมาณสนับสนุน
(ชุมชน, หน่วยงานภาครัฐ, หน่วยงานภาคเอกชน)

กรมพัฒนาที่ดิน

กรมฝนหลวง

สสนก.

 

คุณอยู่ที่: Home เครือข่าย ชุมชนบ้านโนนขวาง จ.บุรีรัมย์ (แม่ข่าย52-54) ข้อมูลพื้นฐาน-ชุมชนบ้านโนนขวาง